In China gemaakte loongson-chip met 12 cores is ongeveer drie keer trager dan zes-core Ryzen 5 9600X — 3B6000 afgeremd door lage kloksnelheden in Linux-benchmarks

Die zeldzame gast, de loongson 3B6000, werd door een community van hobbyisten naar Linux-site Phoronix gestuurd, waar hij door een batterij benchmarks is gehaald en naast moderne x86-chips werd gelegd.

Wat is de loongson 3B6000 precies?

De loongson 3B6000 is een 12-core CPU van Chinese makelij, bedoeld voor binnenlandse systemen waar westerse chips minder gewenst of niet leverbaar zijn. Hij draait op loongsons eigen LA664-architectuur en is gebaseerd op de LoongArch-instructieset, een alternatief voor x86 en ARM.

De chip die getest is, zat op een 3B6000x1-7A2000x1-EVB micro-ATX-bord met:

  • twee DIMM-slots voor geheugen
  • één M.2-slot voor opslag
  • twee PCIe x16-slots (met beperkte bandbreedte)
  • een klein aantal USB-poorten

Dit bord is duidelijk bedoeld als ontwikkel- of evaluatieplatform, niet als kant-en-klare consumenten-pc. Toch geeft het een aardig beeld van waar de Chinese CPU-technologie nu staat.

De 12-core loongson 3B6000 presteert in veel Linux-tests slechts op het niveau van instapchips, ondanks zijn hoge kernenaantal.

Benchmarks: drie keer trager dan Ryzen 5 9600X

Phoronix heeft de 3B6000 onderworpen aan tientallen Linux-benchmarks, waaronder workloads met AVX-512-ondersteuning. De chip werd vergeleken met moderne x86-processoren van AMD en Intel, zoals de Ryzen 5 9600X en de Core Ultra-serie.

Algemene prestaties: ver achter op moderne x86

Over het geheel genomen eindigde de loongson-chip vrijwel telkens onderaan. In veel testreeksen lag de performance grofweg op een derde van een Ryzen 5 9600X, een recente zes-core desktopprocessor van AMD.

De enige CPU die de 3B6000 consequent achter zich liet, was de quad-core ARM-processor in de Raspberry Pi 500. Dat zet de chip in een ongemakkelijke positie: wel een desktopplatform, maar met prestaties die meer richting instap- of hobbyhardware neigen dan richting moderne pc’s.

Processor Cores / threads Kloksnelheid (typisch) Gemiddelde prestatie in tests (relatief)
AMD Ryzen 5 9600X 6 / 12 tot ruim boven 5 GHz 100%
Loongson 3B6000 12 / 12 ca. 2,5 GHz ongeveer 30–35%
Raspberry Pi 500 (ARM) 4 / 4 rond 2 GHz lager dan 3B6000

De tabel laat zien dat het hogere kernenaantal van de loongson in de praktijk niet opweegt tegen de veel hogere kloksnelheden en volwassen x86-ecosystemen van AMD en Intel.

➡️ Waarom je emoties soms uitstelt

➡️ Deze onschuldige avondgewoonte kan je slaapkwaliteit verstoren

➡️ Wat het zegt over zelfkennis als iemand zijn grenzen herkent

➡️ Psychologie verklaart waarom sommige mensen zich leeg voelen, zelfs in gelukkige periodes

➡️ De wortels van tropische bomen verraden hun wanhoop tegenover de klimaatverandering

➡️ Mensen die zijn opgegroeid in armoede vertonen als volwassene vaak deze 10 herkenbare gedragingen, volgens psychologen

➡️ Hoe comfortdenken langzaam je financiële vrijheid verkleint

➡️ Waarom je lichaam beter herstelt als je op vaste tijden naar bed gaat

Uitzonderingen: waar de 3B6000 wél mee kan

Het beeld is niet volledig zwart-wit. In enkele specifieke workloads wist de 3B6000 westerse concurrenten te benaderen of zelfs bij te benen. Phoronix rapporteerde onder meer:

  • In de raytracing-benchmark C-Ray 2.0 haalde de 3B6000 prestaties vergelijkbaar met de Ryzen 5 9600X.
  • In OpenSSL 3.6 lag de chip qua throughput in de buurt van de Intel Core Ultra 5 245K.
  • In QuickSilver 20230818 presteerde de 3B6000 zelfs iets beter dan de Core Ultra 5 245K en ongeveer op het niveau van een Core Ultra 9 285K.

In crypto-, raytracing- en enkele compute-workloads laat de loongson 3B6000 zien dat de architectuur potentie heeft, zolang de software goed bij de hardware past.

Dat soort resultaten wijst op twee dingen: de LA664-architectuur is niet per definitie zwak, en optimalisatie per workload speelt een grote rol. Waar de toolchain en de code goed kunnen inspelen op de LoongArch-instructies, valt de achterstand deels weg.

Waarom is de loongson zo traag ondanks 12 cores?

Kloksnelheid: de grote rem

De belangrijkste verklaring is de bescheiden kloksnelheid. De 3B6000 draait op ongeveer 2,5 GHz. Dat is ongeveer de helft van de turbo-snelheden die moderne Intel- en AMD-chips halen, die ruim boven de 5 GHz uitstijgen in single-core workloads.

Zelfs als je per klokcyclus vergelijkbare prestaties haalt, verlies je dan simpelweg op tempo. Zeker in single-threaded of licht parallelle taken geeft dat een enorme achterstand.

IPC op niveau van Zen 3, maar dan met een handrem

Volgens eerdere rapporten richt loongson zich qua IPC (instructions per clock) op ongeveer het niveau van AMD’s Zen 3-architectuur. Dat klinkt redelijk modern. Maar als je die IPC combineert met zo’n lage kloksnelheid, kom je effectief uit op het prestatieniveau van oudere mainstream-chips.

Daarbij komt dat veel Linux-software nog niet optimaal is afgestemd op LoongArch. Compilers, bibliotheken en zelfs kernelpaden zijn jarenlang getuned voor x86 en ARM. Dat softwarevoordeel moet loongson eerst inhalen.

Zonder hoge kloksnelheden en agressieve turbo-marges blijft zelfs een degelijke architectuur hangen aan de onderkant van de prestatieladder.

Strategische context: waarom China zoveel inzet op eigen CPU’s

Los van de ruwe cijfers speelt er een geopolitiek verhaal. China probeert al jaren minder afhankelijk te worden van Amerikaanse en andere westerse technologie. Processorfabrikanten zoals loongson passen precies in die strategie van technologische onafhankelijkheid.

De 3B6000 hoeft in dat licht niet direct te concurreren met de snelste Ryzen- of Core-chips voor gamers. Hij richt zich eerder op overheids- en bedrijfsomgevingen, waar controle over de supply chain, certificering en lokaal ontworpen architecturen zwaarder wegen dan maximale fps in games.

Voor Nederlandse bedrijven met activiteiten in China of voor onderzoekers die te maken hebben met exportrestricties, geeft deze chip een indicatie van het prestatieniveau dat lokale hardware op dit moment haalt.

Toekomstplannen: LA864 moet raptor lake-niveau benaderen

Nieuwe architectuur met hogere kloksnelheden

Loongson werkt ondertussen aan een nieuwe generatie CPU-architectuur: LA864. Volgens informatie die vorig jaar naar buiten kwam, mikt het bedrijf met deze lijn op prestaties in de buurt van Intel’s 13e en 14e generatie Raptor Lake-processoren.

Belangrijke beloofde verbeteringen zijn onder meer:

  • hogere kloksnelheden rond 3 tot 3,5 GHz
  • efficiëntere microarchitectuur met hogere IPC
  • modernere productieprocessen bij Chinese foundries

Met 3 tot 3,5 GHz blijft loongson nog duidelijk onder de 5+ GHz van mainstream x86-chips. Toch zou een sprong van 2,5 naar 3,5 GHz in combinatie met architecturale verbeteringen een flinke stap betekenen, zeker voor server- en overheidstoepassingen binnen China.

Van niche naar serieus alternatief?

Of loongson ooit een rol gaat spelen op de Nederlandse of bredere Europese markt is twijfelachtig. Software-ecosystemen, ondersteuning door grote leveranciers en certificeringen voor zakelijke omgevingen vormen hoge drempels.

Maar de waardering van deze chips ligt niet alleen in export. Voor China zelf betekent elke generatie een stap minder afhankelijkheid van westerse IP, licenties en chips. Dat maakt de ontwikkeling van LA864 en opvolgers relevant voor iedereen die zich bezighoudt met technologiepolitiek of levering van kritische IT-onderdelen.

Wat betekenen deze resultaten voor Linux- en opensource-ontwikkelaars?

De tests van Phoronix laten ook iets zien over de rol van het Linux-ecosysteem. Nieuwe architecturen zoals LoongArch zijn grotendeels afhankelijk van de bereidheid van communities om code te optimaliseren en bugs te fixen.

Voor ontwikkelaars die werken aan compilers, kernels en libraries ontstaat hiermee een extra speelveld:

  • Toolchains (zoals GCC en LLVM) kunnen baat hebben bij gerichte LoongArch-optimalisaties.
  • Projecten die securitygevoelige workloads draaien, zoals OpenSSL, zien nu al dat de architectuur goed mee kan.
  • CI-systemen en testinfra moeten worden uitgebreid naar alternatieve ISA’s als LoongArch en RISC-V.

Wie vandaag software schrijft die wereldwijd ingezet wordt, kan LoongArch steeds minder negeren. Niet vanwege de prestaties van deze 3B6000 alleen, maar vanwege de politieke en economische druk achter dat platform.

Praktische implicaties voor Nederlandse gebruikers en bedrijven

Voor de doorsnee Nederlandse consument is de loongson 3B6000 vooral een curiositeit. Je gaat hem niet zien in gaming-pc’s, laptops of werkstations in de winkel. De chip belandt eerder in Chinese overheids-pc’s, terminals en industriële systemen.

Toch zijn er scenario’s waar deze ontwikkeling relevant wordt:

  • IT-afdelingen met infrastructuur in China krijgen mogelijk te maken met loongson-gebaseerde servers.
  • Securityteams moeten rekening houden met systemen waar bekende x86-monitoringtools niet één-op-één werken.
  • Softwareleveranciers die actief zijn op de Chinese markt kunnen verzoeken krijgen om ondersteuning voor LoongArch.

Daarnaast biedt de 3B6000 een nuttige reality check: de hardware-achterstand van Chinese CPU’s op gebied van pure performance is nog groot, maar de leercurve gaat door. De stap naar LA864 met hogere kloksnelheden kan die kloof weer een stuk kleiner maken.

Wie de komende jaren risico’s rond toeleveringsketens, exportrestricties en technologische soevereiniteit wil inschatten, doet er goed aan dit soort chips te volgen. Niet omdat ze nu al een Ryzen 5 9600X kloppen, maar omdat ze laten zien hoe snel een gesloten ecosysteem kan groeien zodra er politieke wil en marktdruk achter zit.